العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)
34
بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)
من يكفر بالله يلق الغير كسى كه به خداوند كفر ورزد با غير مواجه خواهد شد يعنى با تغير و دگرگونى حالت از صلاح و شايستگى بفساد و تباهى و غير اسم است از غيرت الشيء فتغير فلان چيز را تغيير دادم او هم دگرگون شد بنا بر اين غير يعنى دگرگونى . و در بعضى نسخهها با غين و باء يك نقطه است و اين لفظ به معناى داهيه و حادثه ناگوار كه انسان حيران گردد و راه نجات نيابد ولى ظاهرا " اين نسخه صحيح نباشد . 5 - كافى از عده مشايخ خود . . . از يعقوب بن سالم از شخصى از حضرت باقر يا حضرت صادق عليهما السّلام كه فرمود : شخصى كه صحيح و سالم باشد و شكرگزار مانند شخص مريض شكيبا اجر و پاداش دارد و ثروتمند سپاسگزار همانند مستمند قانع است در اجر و پاداش . 6 - كافى از عده مشايخ . . . از فضل بقباق كه گفت از حضرت صادق عليه السّلام تفسير آيهء وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ ضحى را سؤال كردم فرمود : الذى انعم عليك بما فضلك و اعطاك و احسن اليك ثم قال . فحدث بدينه و ما اعطا اللَّه و ما انعم به عليه . آن خدائى كه بر تو ( پيغمبر ) نعمت داد كه تو را تفضيل و برترى داد و عطا كرد و احسان نمود . سپس حضرت صادق فرمود پيامبر صلى اللَّه عليه و آله هم بر طبق اين دستور تمام مقررات و حقايق دينى را از اعتقادات ايمانى و عبادات قلبى و بدنى بازگو نمود و آنچه را كه خداوند به او عطا نموده و نعمت داده بازگو كرد . بيان و اما بنعمت ربك فحدث در مجمع گويد معناى آيه اين است كه نعمتهاى خداوند را به ياد آر و آنها را آشكار كن و به مردم بازگو كن و در حديث است كه بازگو كردن نعمت خدا خود سپاسگزارى است و نگفتن نعمت كفران نعمت است . كلبى گويد : منظور از نعمت در اين آيه قرآن است كه بزرگترين نعمتى است كه خداوند به پيامبرش عنايت فرموده پس دستور داده است كه قرآن را بخواند . مجاهد و زجاج گفتهاند . منظور از نعمت نبوت و رسالتى است كه پروردگار تو به تو عنايت فرموده بنا بر اين فحدث يعنى اين رسالت را تبليغ كن و نبوتى را كه به تو عطا نموده كه بزرگترين نعمتها است ابلاغ بنما . و گفته شده . معناى آيه اين است كه همين نعمتهائى كه در اين سوره بيان شده سپاسگزار باش . حضرت صادق عليه السّلام فرموده . يعنى آنچه را كه خدا به تو عطا نموده و تو را بر همه برترى داده و احسان كرده و تو را بصراط مستقيم هدايت و راهنمائى فرموده بازگو كن . جمله ( بما فضلك ) بيان نعمت است يعنى آن نعمتى كه خداوند به تو داده كه تو را بر همهء موجودات برترى داده و يا اينكه نبوت خاصهاى كه برترين چيزها است و اعطاك